Memur Emeklilerinin Hakları Savunulmalı: Sendikaların Sorumluluğu ve Gereken Adımlar
Memurlar ve emekli memurlar, özlük hakları açısından ayrıştırılamaz ve aynı hukuki statüye tabidirler. Bu nedenle, emekli olduktan sonra dahi memurun hakları, çalışırken sahip olduğu haklardan türetilir. 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu ile belirlenen özlük hakları, emekli olduktan sonra da devam eder; ayrıca 5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanunu’nda belirtilen oranlar doğrultusunda maaş bağlanır. Bu bağlamda, memura yapılan maaş artışlarının, otomatik olarak emeklilerine de yansıması gerektiği devlet yetkililerince de dile getirilmiştir.
Ancak, son yıllarda iktidarın, torba yasalarla memur emeklilerinin maaş bağlanma oranlarını %50 civarlarına düşürmesi, hukuki bir hile olarak değerlendirilmektedir. Bu düzenlemeler, Anayasamızın adalet, eşitlik ve sosyal güvenlik ilkelerine aykırıdır. Memur emeklileri, hak kayıplarını kabul etmiyor ve bu haksızlıkların peşini bırakmama kararlılığını sürdürüyor.
Ağır Finansal Kaybı Gösteren Veriler
Bugün, emekli bir memurun aldığı maaş artışlarının yetersiz olduğu, enflasyon karşısında kayıpların her geçen gün arttığı gözlemlenmektedir. Örneğin, seyyanen yapılan ilave ödeme kayıpları, memur emeklilerinin ciddi bir servet transferiyle karşı karşıya kalmasına yol açmıştır. Ek olarak, düşük TÜİK enflasyon oranları ve komik maaş artışları, yüksek vergiler ve gerçek enflasyon ile birleşince memur emeklilerinin kayıpları daha da büyümektedir.
Sendikaların Sorumluluğu
Kamu görevlilerinin ve emeklilerinin haklarının korunması, geliştirilmesi ve savunulması, sendikaların yasal yükümlülüklerinden biridir. Ancak son yıllarda yetkili sendikaların, bu görevlerini yerine getirmediği ve memur emeklilerinin hak kayıpları karşısında etkin bir mücadele sergilemediği görülmektedir. Toplu sözleşme süreçlerinde, kamu görevlilerinin ücret artışları ve sosyal haklar yönünden elde ettikleri kazanımlar, maalesef emekli memurları kapsamamaktadır. Bu durum, sendikaların asli görevlerini yerine getirmemesi anlamına gelmektedir.
Hukuki Sorumluluklar ve Anayasa
Sendikaların ve kamu işverenlerinin tutumu, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na aykırıdır. Anayasa’nın sosyal devlet, eşitlik, çalışma hakkı ve sosyal güvenlik hakkı gibi hükümleri gereğince, memur emeklilerinin hakları korunmalı ve iyileştirilmelidir. Anayasa’nın 49. Maddesi gereği, devlet çalışma hayatından doğan hakları korumak zorundadır. Ayrıca, Anayasa’nın 60. Maddesi, emeklilerin sosyal güvenlik haklarını sadece maaş almak olarak değil, insanca bir yaşam sürmek için yeterli bir gelir elde etmek olarak tanımlar.
Uluslararası Hukuk
Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler de, sendikaların üyelerinin haklarını koruma yükümlülüğünü getirmektedir. ILO 87 Sayılı Sendika Özgürlüğü Sözleşmesi ve ILO 98 Sayılı Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı Sözleşmesi, sendikaların bu hakları savunmasını zorunlu kılmaktadır. Yetkili sendikaların bu yükümlülükleri yerine getirmemesi, sendikal özgürlüklerin içinin boşaltılmasına yol açmaktadır.
Sendikaların Görevlerini Hatırlaması Gerekmektedir
Yetkili sendikaların, toplu sözleşme süreçlerinde memur emeklilerinin haklarını masaya taşımamaları, kamu işvereninin taleplerini reddetmesine karşı sessiz kalmaları ve kamu görevlileri ile emekliler arasındaki ekonomik uçurumun derinleşmesine göz yummaları, sendikal sorumluluk ihlali anlamına gelmektedir. Bu durum, memur emeklilerini sosyal bir çöküşe sürüklemekte ve kamu vicdanını yaralamaktadır.
Talep ve Çağrı
Yetkili sendikalardan beklentimiz şunlardır:
- Memur emeklilerinin aylık kayıplarına yol açan uygulamalara karşı açık tavır almak,
- Toplu sözleşme görüşmelerinde emekli memurların haklarını doğrudan gündeme taşımak,
- Kamu işvereninin keyfi tutumuna karşı hukuki ve fiili mücadele yürütmek,
- Şeffaf bir süreç işletmek, üyelerini ve kamuoyunu bilgilendirmek,
- Emekli memurları ilgilendiren düzenlemelere ilişkin dava ve başvuru süreçlerini etkin biçimde yürütmek.
Aksi halde, sendikalar, üyelerinin ve emekli memurlarının hak kayıplarından doğan sosyal yıkımın sorumluluğundan kaçamayacaklardır.
Sonuç
Memur emeklilerinin haklarını savunmak, sendikaların tercihine değil, anayasal ve kanuni bir zorunluluğa dayanır. Bu nedenle, yetkili sendikaların görevlerini hatırlamaya, asli kuruluş amaçlarına dönmeye ve hem memurların hem de emekli memurların haklarını etkin biçimde savunmaya çağırıyoruz.
News
