İnsan ilişkilerinde en çok karıştırılan iki kavram vardır: saygı ve sevgi.
Oysa biri bir zorunluluk, diğeri bir seçimdir. Belki de en sade ama en çok göz ardı edilen gerçek tam da burada gizlidir: “Saygıda mecbur, sevgide özgürsünüz.”
Bu cümle kısa görünür; fakat içinde uzun bir hayat tecrübesi taşır. Çünkü insan ilişkilerinin omurgasını oluşturan şey, duygulardan önce gelen bu ayrımdır.
Saygı, insan olmanın temel zemindir. Bir yapının tuğlası gibidir; eksik olduğunda hiçbir ilişki ayakta kalmaz. Sevgi ise o yapının içini ısıtan unsurdur. Varlığı güzeldir ama yokluğu yapıyı hemen yıkmaz. Çünkü sevgi gönülle ilgilidir; zorla var edilemez, dayatmayla sürdürülemez.
Bu yüzden insan herkesi sevmek zorunda değildir. Hayatın doğası buna zaten izin vermez. Fikirler ayrılır, yollar ayrışır, karakterler çelişir. Bazen aynı cümlede bile buluşamaz insanlar. Ancak tüm bu farklılıklar, karşımızdaki insanın “insan olma hâline” duyulması gereken saygıyı ortadan kaldırmaz.
Saygı, kişiye göre değişmez; varoluşa yöneliktir. Birini sevmemek mümkündür, hatta çoğu zaman doğaldır. Ama bu durum, onu yok saymayı, küçümsemeyi ya da incitmeyi haklı çıkarmaz. Çünkü saygı ortadan kalktığında geriye fikir ayrılığı değil, kırılma kalır.
Sevgi olmadığında mesafe oluşur; insanlar uzaklaşır. Fakat saygı kaybolduğunda ilişkiler yalnızca uzaklaşmaz, aynı zamanda zarar görür. Dil sertleşir, üslup bozulur, insanın insana bakışı değişir. En önemlisi de kalpte onarılması güç izler bırakır.
İnsan bazen sevgiyi kaybeder ve bununla yaşamayı öğrenir. Ama saygının yokluğu, geride sadece bir boşluk değil, çoğu zaman derin bir incinmişlik bırakır. Bu nedenle olgunluk, herkesi sevmek değil; sevmese bile incitmemeyi başarabilmektir.
Belki de hayatın en zor sınavı burada başlar: Sevmediğin bir insana bile insan gibi davranabilmek.
İşte karakterin asıl ölçüsü tam da budur. Çünkü sevgi kalbin işidir, saygı ise iradenin.
News
